Wiemy już od wielu lat, że stany emocjonalne — zarówno pozytywne, jak i negatywne — wpływają bezpośrednio na psychikę. Co najważniejsze, mogą wpływać również na samą strukturę mózgu.

Publikacja naukowa pt. „The effects of gratitude expression on neural activity”, opracowana przez zespół badaczy z Indiana University, analizuje ten proces na poziomie neurobiologii.

Przy użyciu funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI) naukowcy wykazali, że intencjonalne wyrażanie wdzięczności, np. poprzez pisanie listów z podziękowaniami, wiąże się z wyraźną i długofalową modulacją aktywności neuronalnej. Zmiany te zaobserwowano przede wszystkim w obrębie przyśrodkowej kory przedczołowej (mPFC) — obszaru odpowiedzialnego m.in. za regulację emocji, empatię i podejmowanie decyzji społecznych.

Co istotne, mPFC uczestniczy także w organizowaniu i nadawaniu znaczenia wspomnieniom. Pomaga łączyć pojedyncze doświadczenia z szerszym kontekstem osobistym, wartościami i oceną tego, co było dla nas ważne. Mówiąc prościej, pomaga określić, jak wspomnienia zostaną „opisane emocjonalnie”. Ma to dalszy wpływ na nasze nastawienie, decyzje oraz sposób interpretowania podobnych sytuacji w przyszłości.

Największa ciekawostka dotyczy jednak tego, że zwiększona czułość struktur mózgowych na wdzięczność utrzymywała się nawet wiele tygodni po zakończeniu eksperymentu. Jest to mocna przesłanka sugerująca, że praktyka wdzięczności może wpływać na neuroplastyczność.

Mózg poddawany regularnemu treningowi uczy się efektywniej przetwarzać pozytywne aspekty rzeczywistości.

MOJE DOŚWIADCZENIA Z WYRAŻANIEM WDZIĘCZNOŚCI

Badanie to jest fascynujące, ale muszę przyznać, że w żaden sposób mnie nie zdziwiło.

Staram się być bacznym obserwatorem rzeczywistości i naprawdę nie jest trudno dostrzec, że sposób postrzegania świata przez osoby, które spotykamy, jest bezpośrednim przedłużeniem ich myśli.

Już Carl Jung pisał lata temu, że to, jak odbieramy rzeczywistość, mówi więcej o nas samych niż o niej.

Przez ostatnie dekady bardzo mocno eksperymentowałem z różnego rodzaju strategiami, które wpływają nie tylko na pamięć, kreatywność i produktywność, ale również na zmianę sposobu myślenia. Notabene, zajęło mi parędziesiąt lat, aby przejść z dosyć skrajnego pesymizmu w odbiorze świata do optymizmu. Jestem więcej niż pewien, że w większości przypadków tylko takie nastawienie daje realną szansę na udane życie oraz szeroko pojęty sukces.

Wspominam o tym, bo bardzo mocno wyryły mi się w pamięci moje eksperymenty dotyczące wyrażania wdzięczności, które przeprowadzałem prawie 20 lat temu. Z perspektywy czasu nie jestem nawet pewien, dlaczego się na nie zdecydowałem, zważywszy na to, że byłem wtedy zarówno skrajnym cynikiem, jak i skrajnym pesymistą.

Niemniej, w tamtym czasie dość dużo mówiło się o tym, że wyrażanie wdzięczności może zwiększać satysfakcję z życia. Stwierdziłem więc, że jeśli już mam narzekać, że jakaś interwencja jest głupia, to przynajmniej warto ją wypróbować, aby móc to uczciwie potwierdzić.

Sam widzisz, że nie był to dobry punkt startowy ani najlepsze nastawienie, jeśli chodzi o teoretycznie obiektywny eksperyment. Pamiętam do tej pory z niesamowitą klarownością, jak bardzo niekomfortowo czułem się, praktykując tę strategię. Nie było to coś, co przychodziło mi naturalnie.

Mimo to praktykowałem wdzięczność przez wiele tygodni, wyrażając ją za cokolwiek dobrego, co mnie spotkało.

W owym czasie wydawałem praktycznie wszystkie pieniądze, które miałem, na ściąganie płyt rockowych z Allegro. Najczęściej były sprowadzane z zagranicy, bo mówimy o dość mało znanych zespołach. Pamiętam, że dziękowałem za każdą płytę, która przyszła, za każdą piosenkę i za każdy dreszcz emocji, który dawały mi odsłuchiwane utwory.

Dziękowałem za energię, dzięki której danego dnia byłem w stanie nauczyć się wielu słówek z angielskiego. Innym razem dziękowałem za przyjaciół. Za każdym razem czułem się jak absolutny głupek i oszust.

Najciekawsze jest jednak to, że po jakimś tygodniu rzeczywiście zacząłem się zmieniać. Czułem się wyraźnie szczęśliwszy, co nie tyle mnie zaskoczyło, ile wręcz zszokowało, bo byłem osobą, która funkcjonowała w stanie permanentnej półdepresji.

Eksperyment zakończyłem po paru tygodniach i już nigdy więcej nie krytykowałem tej strategii. Był to również na pewno jeden z powodów, które sprawiły, że zacząłem zmieniać się całościowo jako człowiek.

Abstrahując od samego wpływu tej interwencji na neuroplastyczność i zmiany struktur w mózgu, chciałbym Ci serdecznie polecić, abyś spróbował tej strategii — szczególnie jeśli zmagasz się z negatywnym podejściem do świata i innych ludzi, a jednocześnie czujesz, że chciałbyś to zmienić.

Dotyczy to również każdej osoby, która nie czuje się szczęśliwa. Prawdopodobnie na początku będziesz czuł się tak głupio i fałszywie jak ja. Być może jednak na finiszu tego eksperymentu okaże się, że ukończy go inna osoba niż ta, która go zaczęła.