Późne śniadanie skraca życie? Nowe badanie zmienia wszystko

Czy jedzenie po 8:00 naprawdę może skrócić życie, a późna kolacja zwiększać ryzyko śmierci? Analizuję badanie, które wywołało sporo zamieszania, i zestawiam je z randomizowanymi badaniami nad intermittent fasting i time-restricted eating.

Obejrzyj film →

10 000 kroków to kłamstwo? Ile kroków NAPRAWDĘ potrzebujesz?

Czy naprawdę musisz robić 10 000 kroków dziennie, żeby zadbać o zdrowie? Praktycznie każdy z nas słyszał tę liczbę tyle razy, że wryła się ona głęboko w nasz świadomość. Powstaje więc pytanie, czy ta liczba rzeczywiście ma cokolwiek wspólnego z optymalnym zdrowiem, czy też jest mitem?

Obejrzyj film →

Chudniesz, ale tłuszcz zostaje? Robisz ten błąd co noc

Śpisz za krótko i próbujesz schudnąć? Nie wykluczone, że jednym z Twoich kłopotów jest właśnie brak snu. Badania pokazują, że przy podobnym deficycie i niemal identycznej utracie kilogramów ilość utraconego tłuszczu może być zupełnie inna w zależności od długości snu.

Obejrzyj film →

WOLNIEJSZE SERCE, LEPSZE WYNIKI: GENETYCZNE FUNDAMENTY SUKCESU W SPORCIE

W świecie sportu wyczynowego od dawna debatuje się nad tym, co tak naprawdę determinuje ostateczny triumf – morderczy trening czy wrodzony talent. Najnowsze dane rzucają na tę kwestię dodatkowe światło. Zauważono bowiem, że w gronie wybitnych sportowców nieproporcjonalnie często występują osoby posiadające wrodzone, genetyczne predyspozycje do bradykardii, czyli zjawiska polegającego na naturalnie, wyjątkowo niskim tętnie spoczynkowym.

Obserwacja ta prowadzi do fascynujących wniosków: to właśnie genetyka może stanowić jeden z fundamentalnych wyznaczników atletyzmu. Choć powszechnie uważa się, że wolniejsza i bardziej miarowa praca serca to przede wszystkim efekt fizjologicznej adaptacji organizmu do wieloletnich ćwiczeń wydolnościowych, obecność odpowiednich wariantów DNA znacząco ułatwia osiągnięcie mistrzowskiego poziomu. Oznacza to, że niektórzy zawodnicy już na starcie dysponują biologiczną przewagą, która pozwala ich układowi krążenia znacznie efektywniej radzić sobie z ekstremalnym wysiłkiem.

Wnioski płynące z tych analiz nie są całkowitym zaskoczeniem, jednak dobitnie podkreślają złożoność budowania formy. Potwierdzają to, co w kuluarach powtarza się od lat – sam reżim treningowy to nie wszystko. Choć bez żelaznej dyscypliny i tysięcy godzin wylanych siódmych potów nie da się wejść na szczyt, to ostateczny sukces na najwyższym poziomie rywalizacji pozostaje wypadkową ciężkiej pracy i predyspozycji zapisanych w genach.

Źródło →

RECEPTA NA DŁUGOWIECZNOŚĆ KRYJE SIĘ W GŁOWIE: OPTYMIZM MOŻE WYDŁUŻYĆ ŻYCIE NAWET O KILKANAŚCIE PROCENT

Wieloletnie badania epidemiologiczne nad czynnikami sprzyjającymi zdrowemu starzeniu się dostarczają mocnych dowodów na to, że nastawienie psychiczne odgrywa fundamentalną rolę w determinowaniu długości ludzkiego życia. W analizach opublikowanych na łamach prestiżowego czasopisma PNAS wykazano, że wysoki poziom optymizmu jest bezpośrednio powiązany ze znaczącym wydłużeniem życia oraz wyższym prawdopodobieństwem osiągnięcia tzw. wyjątkowej długowieczności, definiowanej jako przekroczenie 85. roku życia.

Obserwacje oparto na danych pochodzących z dwóch wieloletnich kohort: Nurses' Health Study (kobiety) oraz Veterans Affairs Normative Aging Study (mężczyźni), obejmujących łącznie dziesiątki tysięcy uczestników monitorowanych przez dekady. Po skorygowaniu wyników o czynniki demograficzne, choroby przewlekłe, depresję oraz kluczowe zachowania prozdrowotne – w tym nawyki żywieniowe, aktywność fizyczną, palenie tytoniu i spożycie alkoholu – zaobserwowano, że osoby o najwyższym poziomie optymizmu żyły średnio o 11 do 15% dłużej w porównaniu z grupą o najniższych wskaźnikach tej cechy. Równocześnie ich szanse na dożycie 85 lat były wyższe nawet o 50–70%.

Zależność tę interpretuje się poprzez pryzmat optymizmu jako istotnego zasobu psychospołecznego. Wskazuje się, że pozytywne nastawienie ułatwia skuteczną regulację emocji, sprzyja lepszemu radzeniu sobie ze stresem oraz ogranicza przewlekłą aktywację procesów zapalnych w organizmie. Ponieważ cechy te można w pewnym stopniu kształtować i rozwijać za pomocą odpowiednich interwencji psychologicznych, optymizm zaczyna być postrzegany nie tylko jako cecha osobowości, lecz jako potencjalny cel działań profilaktycznych wspierających zdrowe, długie życie.

Źródło →

KETOZA ZAMIAST LEKÓW? JAK DIETA KARNIWORA COFNĘŁA LĘK, BEZSENNOŚĆ I ZABURZENIA ODŻYWIANIA

Współczesna medycyna coraz częściej analizuje schorzenia psychiczne i fizyczne przez pryzmat dysfunkcji metabolicznych. Wyjątkowo interesujących wniosków dostarcza najnowsze studium przypadku opisujące 48-letnią pacjentkę, u której zastosowanie rygorystycznej diety ketogenicznej opartej wyłącznie na produktach odzwierzęcych (tzw. dieta karniwora) doprowadziło do ustąpienia szeregu przewlekłych i opornych na wcześniejsze leczenie dolegliwości.

Przed wdrożeniem interwencji kobieta przez wiele lat zmagała się z silnymi stanami lękowymi, codziennymi atakami paniki oraz kompulsywnym objadaniem się. Jej codzienność utrudniała również uciążliwa bezsenność, intensywne objawy naczynioruchowe związane z perimenopauzą (uderzenia gorąca występujące kilkanaście razy na dobę) oraz zaawansowany refluks krtaniowo-gardłowy, który drastycznie zaburzał procesy trawienne. Terapię oparto na całkowitym wyeliminowaniu z jadłospisu jakiejkolwiek żywności pochodzenia roślinnego, budując posiłki wyłącznie na mięsie i tłuszczach zwierzęcych. Działanie to miało na celu wprowadzenie organizmu w stan stabilnej ketozy. Naukowcy interpretują ten proces przez pryzmat tzw. oporności energetycznej – koncepcji zakładającej, że optymalizacja pracy mitochondriów i usprawnienie metabolizmu komórkowego może odwrócić stany zapalne i ułatwić leczenie.

Rezultaty tej zmiany okazały się spektakularne. Po początkowym okresie adaptacji odnotowano diametralną poprawę zdrowia. Napady wilczego głodu i potrzeba objadania się zniknęły, a umysł uległ niespotykanemu wcześniej wyciszeniu, uwalniając pacjentkę od wszechobecnego lęku. Równolegle drastycznie spadła częstotliwość uderzeń gorąca, ustąpiła bezsenność, a przewód pokarmowy zaczął funkcjonować prawidłowo. Co niezwykle istotne, eksperymentalna próba ponownego włączenia do diety nawet niewielkiej ilości warzyw skutkowała błyskawicznym spadkiem poziomu ciał ketonowych oraz powrotem stanów lękowych i problemów gastrycznych, co dodatkowo potwierdziło skuteczność zastosowanego protokołu w tym konkretnym przypadku.

Źródło →

„Zło nie przestaje być złem tylko dlatego, że większość bierze w nim udział.” — Lew Tołstoj

„Wydawaj pieniądze na rzeczy, które można kupić za pieniądze. Poświęcaj czas na rzeczy, których za pieniądze kupić się nie da.” — Haruki Murakami

„Zakochaj się w jakimś zajęciu i po prostu je rób! Nikt nigdy nie odkrywa, o co tak naprawdę chodzi w życiu — i to nie ma znaczenia. Odkrywaj świat. Niemal wszystko staje się naprawdę interesujące, jeśli zagłębisz się w to wystarczająco mocno. Pracuj tak ciężko i tak dużo, jak chcesz, nad rzeczami, które najbardziej lubisz robić. Nie myśl o tym, kim chcesz być, lecz o tym, co chcesz robić. W pozostałych sprawach utrzymuj przynajmniej pewne minimum, żeby społeczeństwo nie odebrało ci możliwości robienia tego, czego chcesz.” — Richard Feynman

Ponad 900 mln zł kar dla hurtowni farmaceutycznych. UOKiK uznał, że największe hurtownie przez lata wymieniały się poufnymi informacjami, ograniczając konkurencję na rynku leków. Efekt? Potencjalnie gorsze warunki dla aptek i wyższe ceny dla pacjentów. 

Z tej okazji wymyśliłem krótki rym: „Szambo szambem zapodaje, co się dzieje z naszym krajem?”

Warto przeczytać: https://uokik.gov.pl/mniej-konkurencji-za-to-wiecej-do-zaplaty-za-leki-w-aptece-ponad-900-milionow-zlotych-kar-dla-hurtowni-farmaceutycznych

Higiena cyfrowa

Nie tylko czas przed ekranem ma znaczenie, ale też jak korzystamy z technologii. Polscy badacze opracowali 17-punktową Skalę Zachowań Higieny Cyfrowej, która uwzględnia m.in. stawianie granic, bezpieczeństwo i sposób korzystania z treści.

Ciekawe spojrzenie na to, czy to my korzystamy z telefonu, czy coraz częściej telefon korzysta z nas.

→ Przeczytaj więcej

Jak szybko i łatwo podbić ciśnienie niskociśnieniowcom produktami dostępnymi w każdym sklepie

Wprawdzie niedociśnienie spotyka zdecydowanie mniejszą ilość osób niż nadciśnienie, to trudniej napotkać jest skuteczne sposoby radzenia sobie z tym problemem. W filmiku tłumaczę, jak w łatwy sposób i dzięki szeroko dostępnym produktom podbić ciśnienie, aby osiągnęło ono normalny poziom i tym samym pozbyć się uciążliwych symptomów niedociśnienia.

Wróć do materiału →

„Pomyśl, jak głupi jest przeciętny człowiek — a potem uświadom sobie, że połowa ludzi jest jeszcze głupsza.” — George Carlin, amerykański komik, fragment stand-upu „Doin’ It Again” (1990)

I tak zamyka się pętla. Szkoda tylko, że na naszej szyi.

NIEDOBÓR MIEDZI A METABOLIZM LIPIDÓW: JAK BRAK JEDNEGO PIERWIASTKA NAPĘDZA PRODUKCJĘ CHOLESTEROLU, BLOKUJE JEGO USUWANIE I NISZCZY NACZYNIA

Jestem dość szeroko znany jako olbrzymi krytyk hipotezy lipidowej, która twierdzi, że to lipidy napędzają choroby sercowo-naczyniowe. Na swoim kanale omawiałem już na dziesiątki sposobów, dlaczego hipoteza ta jest dziurawa jak ser szwajcarski. Niniejszym mechanizmem chciałbym pokazać kolejny kłopot z badaniami, które będą pokazywały korelacje między takimi chorobami, a poziomem lipidów. Dwie osoby o identycznym poziomie lipidów mogą mieć drastycznie różne ryzyko powstawania tych chorób, ponieważ ogólne okoliczności istnienia stężenia tych lipidów różnią się między tymi osobami 

Miedź jest mikroelementem kojarzonym głównie z produkcją krwinek lub pigmentacją skóry, jednak pełni również rolę krytycznego regulatora metabolizmu tłuszczów. Jej deficyt uruchamia swoisty paradoks biochemiczny: organizm jednocześnie wytwarza więcej cholesterolu i traci zdolność do jego sprawnego wydalania, tworząc optymalne środowisko do rozwoju chorób układu krążenia.

Nasilenie syntezy i zaburzenie równowagi w wątrobie

W komórkach wątroby (hepatocytach) za tempo produkcji cholesterolu odpowiada enzym o nazwie reduktaza HMG-CoA – ten sam, którego działanie hamują popularne leki obniżające cholesterol (statyny).

W warunkach niedoboru miedzi dochodzi do rozregulowania mechanizmów kontrolnych i nieprawidłowego pobudzenia tego enzymu. Wątroba zaczyna produkować cholesterol de novo w nadmiarze, ignorując sygnały o jego wystarczającym stężeniu w ustroju. Skutkuje to zwiększonym wyrzutem cząsteczek lipoprotein (przede wszystkim miażdżycorodnego cholesterolu LDL) do krwiobiegu.

Blokada enzymu CYP7A1: zatrzymanie eliminacji cholesterolu

Głównym naturalnym sposobem na pozbycie się nadmiaru cholesterolu z organizmu jest przekształcenie go w wątrobie w kwasy żółciowe, które następnie wraz z żółcią trafiają do przewodu pokarmowego i są częściowo wydalane.

• Rola enzymu CYP7A1: CYP7A1 (7α-hydroksylaza cholesterolowa) to kluczowy enzym, który inicjuje ten proces i decyduje o tempie konwersji cholesterolu w kwasy żółciowe.

• Efekt niedoboru miedzi: Deficyt tego pierwiastka prowadzi do wyciszenia ekspresji i spadku aktywności CYP7A1. Tworzy to swoisty „zator metaboliczny” – cholesterol nie może zostać sprawnie przekształcony w żółć, co zamyka główną drogę jego ewakuacji z tkanek. W rezultacie dochodzi do kumulacji wolnego cholesterolu w wątrobie oraz wtórnego wzrostu jego poziomu we krwi obwodowej.

Załamanie tarczy antyoksydacyjnej i utlenianie cząsteczek (oxLDL)

Sam podwyższony poziom cholesterolu nie tłumaczy w pełni skali zagrożenia. Kluczowym czynnikiem sprawczym w rozwoju uszkodzeń naczyń jest utlenianie lipidów. Miedź stanowi niezbędny kofaktor enzymów chroniących układ krążenia przed wolnymi rodnikami:

• Dysmutaza ponadtlenkowa (Cu/Zn-SOD): Enzym neutralizujący najbardziej agresywne formy tlenu; bez miedzi traci swoją aktywność.

• Ceruloplazmina: Białko zawierające miedź, które odpowiada m.in. za bezpieczne utlenianie jonów żelaza. Przy braku miedzi wolne żelazo napędza powstawanie silnie reaktywnych rodników uszkadzających tłuszcze.

Brak sprawnej obrony antyoksydacyjnej sprawia, że krążące cząstki LDL ulegają peroksydacji (utlenieniu), przekształcając się w tzw. oxLDL (utleniony cholesterol LDL). W tej formie stają się one bezpośrednio toksyczne dla komórek śródbłonka wyściełającego naczynia krwionośne.

Kaskada ryzyka sercowo-naczyniowego

Zbieżność trzech powyższych mechanizmów – nadprodukcji, zablokowanego wydalania oraz nasilonego utleniania – bezpośrednio przyspiesza proces miażdżycowy:

1. Cząsteczki oxLDL wyzwalają miejscowy odczyn zapalny w ścianie naczynia i nie są rozpoznawane przez standardowe receptory komórkowe.

2. Makrofagi (komórki układu odpornościowego) pochłaniają zmodyfikowany cholesterol w sposób niekontrolowany, przekształcając się w tzw. komórki piankowate.

3. Komórki piankowate obumierają, odkładając się w ścianach tętnic w postaci rdzenia blaszki miażdżycowej.

Długofalowo niedobór miedzi skutkuje nie tylko klasyczną dyslipidemią (wzrostem stężenia cholesterolu całkowitego i frakcji LDL), ale także tworzeniem niestabilnych, zapalnych blaszek miażdżycowych, co drastycznie podnosi ryzyko powikłań naczyniowych, takich jak choroba wieńcowa czy zawał mięśnia sercowego.

Partnerem tego wydania newslettera jest Mitowell — marka oferująca lampy LED do terapii światłem czerwonym i bliską podczerwienią.

Jeśli śledzisz mój kanał, to wiesz, że temat fotobiomodulacji pojawiał się już wiele razy. Omawiałem różne możliwe zastosowania światła czerwonego i bliskiej podczerwieni — zarówno w kontekście regeneracji, skóry, stanów zapalnych, jak i zdrowia metabolicznego. 

Tego typu lampy mogą być wykorzystywane między innymi jako wsparcie w:

• regeneracji mięśni i tkanek,

• łagodzeniu dolegliwości bólowych,

• zmniejszaniu stanów zapalnych,

• wspieraniu kontroli glikemii,

• łagodzeniu skoków glukozy po posiłkach,

• dbaniu o skórę, między innymi przez wspieranie produkcji kolagenu i elastyny.

Ostatnio na kanale pojawił się również odcinek o tym, jak światło czerwone i bliska podczerwień mogą być rozważane jako element wsparcia płodności i zdrowia reprodukcyjnego — także w trudnych przypadkach, takich jak głęboko naciekająca endometrioza, PCOS czy wiele nieudanych cykli in vitro.

Jest to dodatkowe narzędzie, które może wspierać naturalne procesy regeneracyjne organizmu, poprawiać funkcjonowanie tkanek i pomagać w codziennej pracy nad zdrowiem.

Jeżeli chcesz przetestować lampy Mitowell, możesz skorzystać z kodu:

BARTOSZ10

Kod daje 10% zniżki na każde zamówienie.

Sklep: https://mitowell.pl/